Men Tarmoq
4-Hafta: Monitoring, Hardening va Real Cloud Deploy Β· 90 daqiqa
Mundarija
  1. 🎯 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)
  2. πŸ—ΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi
  3. πŸ–₯️ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)
  4. βš™οΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)
  5. πŸ§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)
  6. 🚨 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting
  7. πŸ† 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)

πŸ› οΈ [KUN-27] LAB QO'LLANMASI: Avtomatlashtirish, AutoConfigBackup (ACB) va 5-Daqiqalik Disaster Recovery Mashqi

Mavzu: Avtomatlashtirish, AutoConfigBackup (ACB) va 5-Daqiqalik Disaster Recovery Mashqi
Bosqich: 4-Hafta: Monitoring, Hardening va Real Cloud Deploy
Nazariy Ma'ruza: Lecture darsini o'qish


🎯 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)

Real Muammo: Server xonasida yong'in yoki apparatning to'liq kuyishi sodir bo'ldi. Yangi olingan bo'sh kompyuterga pfSense ni o'rnatib, barcha qoidalar, sertifikatlar, VLAN va VPN sozlamalarini 5 daqiqa ichida noldan tiklab berish talab etiladi.

Ushbu laboratoriya mashg'ulotida siz ushbu real muammoni to'liq hal qilasiz, tizimni xalqaro standartlar asosida xavfsiz va barqaror qilib sozlaysiz.


πŸ—ΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi

flowchart LR
    subgraph WAN_ZONE["Tashqi Tarmoq (WAN)"]
        ISP["Internet Provayder (Uplink)"]
    end

    subgraph PFSENSE["pfSense Firewall (Lab Gateway)"]
        direction TB
        FW["pfSense 2.7.2 CE\nIP: 10.10.10.1 / WAN: DHCP"]
    end

    subgraph INTERNAL["Ichki Tarmoq (Clients & Servers)"]
        SRV["Server (Ubuntu/Nginx)\nIP: 10.10.20.x"]
        PC["Admin / Client PC\nIP: 10.10.10.x"]
    end

    ISP === PFSENSE
    PFSENSE === SRV
    PFSENSE === PC

πŸ“‹ Laboratoriya IP Jadvali

Interfeys / Qurilma Turi IP Manzil / Subnet Izoh
WAN Tashqi Provayder IP (DHCP / Static) Internetga chiqish
LAN (MGMT) Ichki 10.10.10.1/24 Boshqaruv va admin tarmog'i
DMZ / SERVERS Segment 10.10.20.1/24 Korporativ serverlar
Mijoz Mashinasi Test Client 10.10.10.50 (DHCP) Sinov o'tkazuvchi kompyuter

πŸ–₯️ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)

Talaba o'zida mavjud imkoniyatga qarab Variant A yoki Variant B dan birini tanlaydi:

πŸ”Ή VARIANT A: Real Jismoniy pfSense (Hardware Appliance / Mini-PC)

  • Hardware: Zaxira USB fleshkaga config.xml faylini nusxalab qo'yish kifoya; o'rnatish paytida pfSense USB dan konfiguratsiyani avtomat o'qib oladi (ECL - External Configuration Locator).

πŸ”Ή VARIANT B: Virtual Server pfSense (Proxmox VE / VMware Workstation)

  • Proxmox / VMware: Yangi bo'sh VM yaratib, unga zaxira fayli orqali tizimni to'liq jonlantirish sinovi o'tkaziladi.

βš™οΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)

  1. Qadam: Services -> Auto Config Backup -> Settings ga kirish.
  2. Qadam: 'Enable ACB' katakchasini yoqish, Encryption Password (shifrlash paroli) kiritish va 'Save' tugmasini bosish.
  3. Qadam: Restore yorlig'iga o'tib, bulutda har bir o'zgarish bo'yicha saqlangan zaxira nuqtalarini ko'rish.
  4. Qadam: Qo'lda to'liq zaxira olish: Diagnostics -> Backup & Restore ga kirib, Download configuration as XML tugmasini bosish va config-latest.xml faylini yuklab olish.
  5. Qadam: Falokat Mashqi (Disaster Recovery Drill): Proxmox yoki VMware da yangi toza pfSense VM o'rnatish (yoki fizik uskunani tozalash).
  6. Qadam: Konsolda interfeyslarni aniqlagach, toza WebGUI ga kirib Diagnostics -> Backup & Restore -> Restore configuration orqali saqlangan XML faylni yuklash.
  7. Qadam: Tizim qayta yuklangach (Reboot), barcha VLAN, DHCP, Firewall va VPN lar 100% tiklanganini tekshirish.

πŸ§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)

Har bir amaliyot tugagach, quyidagi buyruqlar yordamida natijani qat'iy tekshiring:

Zaxiradan tiklangan yangi serverda barcha qoidalar va sertifikatlar o'z joyida ekanini ko'rish
Mijoz kompyuteridan ping va internet aloqasi darhol qayta tiklanganini tasdiqlash
Tiklash jarayoni 5 daqiqadan kam vaqt olganini taymer bilan o'lchash

ZFS zaxira nuqtalarini ko'rish:

zfs list snapshots

🚨 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting

  • ⚠️ Muammo: Yangi serverda tarmoq kartalari boshqacha nomlangan (masalan vtnet o'rniga igb). Yechim: pfSense yuklanish paytida konsolda 'Interface Mismatch' deb so'raydi; qaysi port yangi kartaga to'g'ri kelishini konsol menyusidan belgilash kifoya.
  • ⚠️ Muammo: Shifrlangan ACB paroli esdan chiqdi. Yechim: ACB parolini korxona parol menejerida (Bitwarden/KeePass) xavfsiz saqlash shart.

πŸ† 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)

πŸ“ Vazifa: Bash yoki PowerShell skripti yozing, u har kecha pfSense dan curl orqali avtomat config.xml ni tortib olib, korxona xavfsiz NAS serveriga saqlasin.