Men Tarmoq
2-Hafta: Marshrutlash, Multi-WAN va VPN Β· 90 daqiqa
Mundarija
  1. 🎯 1. Real Korxona Muammosi
  2. πŸ—ΊοΈ 2. Topologiya va IP Rejasi
  3. πŸ–₯️ 3. Talaba Laboratoriya Muhiti
  4. βš™οΈ 4. Qadam-baqadam Sozlash
  5. πŸ§ͺ 5. Verifikatsiya va Jonli Sinovlar
  6. 🚨 6. Troubleshooting
  7. πŸ† 7. Mustaqil Topshiriq

πŸ› οΈ [KUN-08] LAB: Dual ISP Failover va Policy-Based Load Balancing Amaliyoti

Mavzu: 2 ta provayderni ulash, Gateway Groups, PBR va jonli Failover testi
Nazariya: Lecture darsini o'qish


🎯 1. Real Korxona Muammosi

Biznes Muammo: Kompaniyaning yagona optik tolali internet kanali ekskavator simni uzib yuborishi oqibatida 4 soatga o'chib qoldi. Barcha savdo terminallari, ombor logistikasi va call-markaz to'xtab, kompaniya katta moliyaviy zarar ko'rdi. Rahbariyat zaxira 4G/LTE provayderini ulab, optika uzilganda 5 soniya ichida avtomatik zaxiraga o'tadigan va optika qaytganda asosiy liniyaga qaytadigan tizim qurishni talab qildi.


πŸ—ΊοΈ 2. Topologiya va IP Rejasi

flowchart LR
    ISP1["ISP-1 (Primary): 192.168.100.1"] -->|WAN1: vtnet0 / igb0| PF["pfSense Multi-WAN"]
    ISP2["ISP-2 (Backup): 192.168.200.1"] -->|WAN2: vtnet2 / igb1| PF
    PF -->|LAN: vtnet1 / igb2 (10.10.10.1)| SW["L2 Switch"]
    SW --> PC1["Admin PC (10.10.10.50)"]
    SW --> PC2["Ofis PC (10.10.10.60)"]

πŸ“‹ Interfeyslar Jadvali

Interfeys Jismoniy Port Virtual Port IP Manzil / CIDR Gateway Vazifasi
WAN1 igb0 vtnet0 192.168.100.2/24 192.168.100.1 Asosiy provayder (Optika)
WAN2 igb1 vtnet2 192.168.200.2/24 192.168.200.1 Zaxira provayder (LTE)
LAN igb2 vtnet1 10.10.10.1/24 - Korporativ ofis tarmog'i

πŸ–₯️ 3. Talaba Laboratoriya Muhiti

πŸ”Ή VARIANT A: Real Jismoniy pfSense (Mini-PC)

  • Mini-PC da kamida 3 ta port bo'lishi shart (igb0, igb1, igb2).
  • igb0 ga asosiy provayder kabelini, igb1 ga zaxira modem (LAN porti) kabelini ulang.
  • Har bir modem turli IP subnet tarqatayotganiga ishonch hosil qiling (masalan biri 192.168.1.1, ikkinchisi 192.168.8.1).

πŸ”Ή VARIANT B: Virtual Muhit (Proxmox VE / VMware)

  • Proxmox: pfSense VM ga 3 ta tarmoq kartasi bering:
    • net0 -> vmbr0 (WAN1: 192.168.100.0/24)
    • net1 -> vmbr1 (LAN: 10.10.10.0/24)
    • net2 -> vmbr2 (WAN2: 192.168.200.0/24 - alohida Linux Bridge)

βš™οΈ 4. Qadam-baqadam Sozlash

1-Qadam: WAN2 Interfeysini Faollashtirish

  1. Interfaces -> Assignments bo'limiga kiring.
  2. Available network ports qatoridan uchinchi portni tanlab, Add tugmasini bosing.
  3. Yangi paydo bo'lgan OPT1 interfeysiga kiring, Enable Interface ni yoqing.
  4. Description: WAN2_BACKUP.
  5. IPv4 Configuration Type: Static IPv4 (yoki DHCP).
  6. IPv4 Address: 192.168.200.2/24.
  7. IPv4 Upstream Gateway: Add a new gateway -> Name: WAN2_GW, Gateway IP: 192.168.200.1. Saqlang va Apply qiling.

2-Qadam: Gateway Monitoring Sozlash

  1. System -> Routing -> Gateways bo'limiga o'ting.
  2. WAN_GW (WAN1) ni tahrirlang:
    • Monitor IP: 1.1.1.1
  3. WAN2_GW (WAN2) ni tahrirlang:
    • Monitor IP: 8.8.8.8
  4. Apply Changes tugmasini bosing. Status -> Gateways da ikkala shlyuz ham Online bo'lishi kerak.

3-Qadam: Shlyuz Guruhlarini (Gateway Groups) Yaratish

  1. System -> Routing -> Gateway Groups yorlig'iga o'ting.
  2. Failover Guruhini yaratish:
    • Group Name: GW_FAILOVER
    • WAN_GW: Tier 1
    • WAN2_GW: Tier 2
    • Trigger Level: Member Down
    • Description: Primary WAN1 failover to Backup WAN2
  3. Load Balancing Guruhini yaratish:
    • Group Name: GW_LOADBALANCE
    • WAN_GW: Tier 1
    • WAN2_GW: Tier 1
    • Trigger Level: Packet Loss or High Latency
    • Description: Active-Active Equal Cost Traffic Sharing

4-Qadam: Sticky Connections Yoqish

  1. System -> Advanced -> Miscellaneous bo'limiga kiring.
  2. Load Balancing bloki ostidagi Use sticky connections katakchasini yoqing.
  3. Source tracking timeout: 300 soniya. Saqlang.

5-Qadam: Policy-Based Routing (PBR) Qoidalarini Tuzish

  1. Firewall -> Rules -> LAN ga kiring.
  2. Kritik Qoida 1 (Ichki tarmoqlar uchun):
    • Action: Pass, Source: LAN net, Destination: RFC1918_Subnets (yoki LAN subnets).
    • Gateway: default (hech qanday guruh qo'yilmaydi!).
  3. Kritik Qoida 2 (Internet trafigi uchun):
    • Standart Default allow LAN to any rule qoidasini tahrirlang.
    • Display Advanced tugmasini bosing.
    • Pastga tushib, Gateway maydonida GW_FAILOVER (yoki GW_LOADBALANCE) ni tanlang.
    • Saqlang va Apply Changes qiling.

πŸ§ͺ 5. Verifikatsiya va Jonli Sinovlar

1. Joriy Shlyuzni Tekshirish:

Mijoz kompyuterdan joriy tashqi IP ni aniqlang:

curl https://ifconfig.me

2. Avariya (Failover) Sinovi:

  1. Mijoz kompyuterida uzluksiz ping ishga tushiring:
ping -t 8.8.8.8
  1. pfSense konsolidan yoki VM sozlamalaridan WAN1 virtual adapterini uzing (yoki fizik WAN1 kabelini sug'uring).
  2. Status -> Gateways ga qarang: WAN1 darhol Offline holatiga o'tadi.
  3. Ping oynasiga qarang: faqat 1 yoki 2 ta paket yo'qoladi (Request timed out), keyin ping darhol davom etadi!
  4. Chiqish IP sini qayta tekshiring:
curl https://ifconfig.me

Natija: Endi IP manzil WAN2 manziliga o'zgargan bo'lishi kerak!

3. Holat Jadvalini Tekshirish (CLI):

pfctl -ss | grep "192.168.200"

🚨 6. Troubleshooting

  • ⚠️ Muammo: Failover ishlagandan so'ng WAN1 qaytsa ham internet tiklanmayapti.
    Yechim: System -> Advanced -> Miscellaneous bo'limida State Killing on Gateway Failure parametrini yoqing. Shunda o'chgan shlyuzdagi barcha qotib qolgan eski sessiyalar tozalanadi.
  • ⚠️ Muammo: Ichki serverlarga yoki pfSense WebGUI ga kirib bo'lmay qoldi.
    Yechim: PBR qoidasi ichki trafikni ham tashqariga haydab yuborgan. LAN dagi birinchi qoida ichki subnetlar uchun Gateway: default ekanini tekshiring.

πŸ† 7. Mustaqil Topshiriq

Shunday qoida yozingki, ma'mur kompyuteri (10.10.10.50) internetga faqat tezkor WAN1 orqali chiqsin, qolgan barcha ofis xodimlari esa GW_LOADBALANCE orqali ikkala kanaldan teng foydalansin.