Men Tarmoq
2-Hafta: Marshrutlash, Multi-WAN va VPN Β· 90 daqiqa
Mundarija
  1. 🎯 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)
  2. πŸ—ΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi
  3. πŸ–₯️ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)
  4. βš™οΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)
  5. πŸ§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)
  6. 🚨 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting
  7. πŸ† 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)

πŸ› οΈ [KUN-15] LAB QO'LLANMASI: Zero-Trust va Overlay Network: Tailscale Subnet Router

Mavzu: Zero-Trust va Overlay Network: Tailscale Subnet Router
Bosqich: 2-Hafta: Marshrutlash, Multi-WAN va VPN
Nazariy Ma'ruza: Lecture darsini o'qish


🎯 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)

Real Muammo: Kompaniyaning uzoq tumanlardagi do'konlari va omborlarida oq (Public) IP manzil yo'q, barchasi mobil 4G modemlar va qat'iy CGNAT (Carrier-Grade NAT) ortida joylashgan. An'anaviy VPN tΓΌnellarini ko'tarish imkonsiz, lekin markaziy tizim ushbu omborlardagi serverlarga kirishi zarur.

Ushbu laboratoriya mashg'ulotida siz ushbu real muammoni to'liq hal qilasiz, tizimni xalqaro standartlar asosida xavfsiz va barqaror qilib sozlaysiz.


πŸ—ΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi

flowchart LR
    subgraph WAN_ZONE["Tashqi Tarmoq (WAN)"]
        ISP["Internet Provayder (Uplink)"]
    end

    subgraph PFSENSE["pfSense Firewall (Lab Gateway)"]
        direction TB
        FW["pfSense 2.7.2 CE\nIP: 10.10.10.1 / WAN: DHCP"]
    end

    subgraph INTERNAL["Ichki Tarmoq (Clients & Servers)"]
        SRV["Server (Ubuntu/Nginx)\nIP: 10.10.20.x"]
        PC["Admin / Client PC\nIP: 10.10.10.x"]
    end

    ISP === PFSENSE
    PFSENSE === SRV
    PFSENSE === PC

πŸ“‹ Laboratoriya IP Jadvali

Interfeys / Qurilma Turi IP Manzil / Subnet Izoh
WAN Tashqi Provayder IP (DHCP / Static) Internetga chiqish
LAN (MGMT) Ichki 10.10.10.1/24 Boshqaruv va admin tarmog'i
DMZ / SERVERS Segment 10.10.20.1/24 Korporativ serverlar
Mijoz Mashinasi Test Client 10.10.10.50 (DHCP) Sinov o'tkazuvchi kompyuter

πŸ–₯️ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)

Talaba o'zida mavjud imkoniyatga qarab Variant A yoki Variant B dan birini tanlaydi:

πŸ”Ή VARIANT A: Real Jismoniy pfSense (Hardware Appliance / Mini-PC)

  • Hardware: Hech qanday oq IP talab qilinmaydi! pfSense oddiy mobil 4G modem yoki uy Wi-Fi siga ulangan bo'lsa ham ishlayveradi.
  • Faqat chiquvchi UDP portlar cheklanmagan bo'lishi kifoya.

πŸ”Ή VARIANT B: Virtual Server pfSense (Proxmox VE / VMware Workstation)

  • Proxmox / VMware: pfSense VM internetga chiqishi ta'minlangan bo'lsa yetarli.
  • pfSense FreeBSD paketlari orqali Tailscale ni o'rnatadi.

βš™οΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)

  1. Qadam: System -> Package Manager dan tailscale paketini topib o'rnatish.
  2. Qadam: VPN -> Tailscale sozlamalariga kirish va 'Enable Tailscale' ni yoqish.
  3. Qadam: tailscale login yoki WebGUI dagi havola orqali Tailscale akkauntingizga (Google/GitHub/Microsoft) kirib, pfSense ni avtorizatsiya qilish.
  4. Qadam: Subnet Marshrutlarini e'lon qilish: pfSense konsolida yoki WebGUI parametrlarida --advertise-routes=10.10.10.0/24,10.10.20.0/24 buyrug'ini kiritish.
  5. Qadam: Tailscale Admin Console (login.tailscale.com) ga kirish, pfSense qurilmasini topish, Edit route settings bo'limida e'lon qilingan subnetlarni tasdiqlash (Approve).
  6. Qadam: Key expiry parametrini 'Disable' qilish (server uzilib qolmasligi uchun).
  7. Qadam: Mijoz kompyuterida Tailscale ni yoqish va to'g'ridan-to'g'ri 10.10.20.80 IP siga murojaat qilish.

πŸ§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)

Har bir amaliyot tugagach, quyidagi buyruqlar yordamida natijani qat'iy tekshiring:

pfSense konsolida mesh tarmoqdagi barcha boshqa kompyuterlarni ko'rish:

tailscale status

To'g'ridan-to'g'ri peer-to-peer tunnelini tekshirish:

tailscale ping <mijoz_100.x.x.x_IP>

CGNAT ortidagi pfSense ichki serveriga port ochmasdan kirish:

Mijoz noutbukidan (uy internetida): ping 10.10.20.80

NAT teshish imkoniyatlari va eng yaqin DERP serverlarini ko'rish:

tailscale netcheck

🚨 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting

  • ⚠️ Muammo: Subnet ping qilinmayapti. Yechim: Tailscale boshqaruv panelida 'Subnet routes' yonida yashil 'Approved' belgisi turganini va pfSense da IP Forwarding (sysctl net.inet.ip.forwarding=1) yoqilganini tekshiring.
  • ⚠️ Muammo: Relayed ulanish (tezlik past). Yechim: Mahalliy router UDP paketlarini qattiq bloklasa, ulanish DERP orqali ketadi; buning oldini olish uchun UPnP yoki UDP 41641 portiga ruxsat bering.

πŸ† 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)

πŸ“ Vazifa: pfSense ni Tailscale 'Exit Node' sifatida sozlang va mobil telefoningizdan internetga kirganingizda, tashqi IP manzilingiz ofis pfSense IP si sifatida ko'rinishiga erishing.