Mundarija
- π― 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)
- πΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi
- π₯οΈ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)
- βοΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)
- π§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)
- π¨ 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting
- π 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)
π οΈ [KUN-07] LAB QO'LLANMASI: NAT Masterclass: Port Forwarding, Outbound NAT, 1:1 NAT va NAT Reflection
Mavzu: NAT Masterclass: Port Forwarding, Outbound NAT, 1:1 NAT va NAT Reflection
Bosqich: 1-Hafta: Baza va Virtualizatsiya
Nazariy Ma'ruza: Lecture darsini o'qish
π― 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)
Real Muammo: Kompaniyada ichki serverda web-sayt joylashgan. Tashqi foydalanuvchilar Public IP orqali unga kira olmayapti. Ichki ofis xodimlari esa tashqi domen nomi orqali saytni ochganda pfSense ning o'z WebGUI siga tushib qolmoqda (Hairpin NAT yo'qligi sababli).
Ushbu laboratoriya mashg'ulotida siz ushbu real muammoni to'liq hal qilasiz, tizimni xalqaro standartlar asosida xavfsiz va barqaror qilib sozlaysiz.
πΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi
flowchart LR
subgraph WAN_ZONE["Tashqi Tarmoq (WAN)"]
ISP["Internet Provayder (Uplink)"]
end
subgraph PFSENSE["pfSense Firewall (Lab Gateway)"]
direction TB
FW["pfSense 2.7.2 CE\nIP: 10.10.10.1 / WAN: DHCP"]
end
subgraph INTERNAL["Ichki Tarmoq (Clients & Servers)"]
SRV["Server (Ubuntu/Nginx)\nIP: 10.10.20.x"]
PC["Admin / Client PC\nIP: 10.10.10.x"]
end
ISP === PFSENSE
PFSENSE === SRV
PFSENSE === PC
π Laboratoriya IP Jadvali
| Interfeys / Qurilma | Turi | IP Manzil / Subnet | Izoh |
|---|---|---|---|
WAN |
Tashqi | Provayder IP (DHCP / Static) | Internetga chiqish |
LAN (MGMT) |
Ichki | 10.10.10.1/24 |
Boshqaruv va admin tarmog'i |
DMZ / SERVERS |
Segment | 10.10.20.1/24 |
Korporativ serverlar |
Mijoz Mashinasi |
Test Client | 10.10.10.50 (DHCP) |
Sinov o'tkazuvchi kompyuter |
π₯οΈ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)
Talaba o'zida mavjud imkoniyatga qarab Variant A yoki Variant B dan birini tanlaydi:
πΉ VARIANT A: Real Jismoniy pfSense (Hardware Appliance / Mini-PC)
- Hardware: Agar provayder sizga statik Public IP (oq IP) bergan bo'lsa, WAN ga to'g'ridan-to'g'ri kiritiladi.
- Agar provayder modem ortida bo'lsangiz (Double NAT holati), modedan DMZ rejimini pfSense WAN IP siga yo'naltirib qo'yish kerak.
πΉ VARIANT B: Virtual Server pfSense (Proxmox VE / VMware Workstation)
- Proxmox / VMware: Virtual laboratoriyada VMware NAT (192.168.x.x) orqali simulyatsiya qilinadi.
- pfSense WAN IP si virtual laboratoriyaning 'Public IP' si vazifasini bajaradi.
βοΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)
- Qadam: DMZ zonasida Nginx yoki Apache o'rnatilgan Web-server VM ishga tushirish (IP:
10.10.20.80, Port: 80). - Qadam:
Firewall->NAT->Port Forwardbo'limiga kirish va 'Add' tugmasini bosish. - Qadam: Interface:
WAN, Protocol:TCP, Destination:WAN address, Destination Port:8080(yoki 80), Redirect Target IP:10.10.20.80, Redirect Target Port:80. - Qadam: Filter rule association:
PassyokiAdd associated filter rule(avtomat firewall ruxsat qoidasi yaratish). - Qadam:
System->Advanced->Firewall & NATbo'limiga o'tish. - Qadam:
NAT Reflection mode for port forwardsparametriniPure NATga o'zgartirish vaEnable automatic outbound NAT for Reflectionkatakchasini yoqish. - Qadam:
Firewall->NAT->OutboundrejiminiHybrid Outbound NAT rule generationga o'tkazish (korporativ standart).
π§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)
Har bir amaliyot tugagach, quyidagi buyruqlar yordamida natijani qat'iy tekshiring:
Web-server sahifasi muvaffaqiyatli kelishi kerak:
Tashqi kompyuterdan: curl http://<WAN_IP>:8080
NAT Reflection orqali javob kelishi kerak:
Ichki LAN kompyuterdan: curl http://<WAN_IP>:8080
DMZ interfeysida kelayotgan va qaytayotgan paketlarni kuzatish:
tcpdump -i vtnet1 -n host 10.10.20.80
FreeBSD konsolida faol NAT qoidalarini tekshirish:
pfctl -sn
π¨ 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting
- β οΈ Muammo: Port Forward ishlamayapti. Yechim: pfSense WAN interfeysida 'Block private networks and loopback addresses' (RFC 1918) belgisi turgan bo'lishi mumkin. Agar laboratoriyada WAN 192.168.x.x bo'lsa, bu katakchani o'chirib qo'yish shart!
- β οΈ Muammo: Ichkaridan tashqi IP ga ulanib bo'lmayapti. Yechim: NAT Reflection 'Pure NAT' rejimiga qo'yilganini va avtomatik outbound reflection yoqilganini tekshiring.
π 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)
π Vazifa: SSH portini tashqaridan xavfsiz qilish maqsadida, WAN dagi nostandart 50222 portini ichki serverning 22 portiga yo'naltiruvchi Port Forwarding qoidasini yarating va faqat ma'lum bir IP dan kirish cheklovini qo'ying.