Mundarija
- π― 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)
- πΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi
- π₯οΈ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)
- βοΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)
- π§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)
- π¨ 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting
- π 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)
π οΈ [KUN-24] LAB QO'LLANMASI: Centralized Logging: Syslog Export va Graylog / ELK Arxitekturasi
Mavzu: Centralized Logging: Syslog Export va Graylog / ELK Arxitekturasi
Bosqich: 4-Hafta: Monitoring, Hardening va Real Cloud Deploy
Nazariy Ma'ruza: Lecture darsini o'qish
π― 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)
Real Muammo: Xavfsizlik hodisasi yoki kiberhujum sodir bo'lganda, pfSense ning ichki loglari aylanib (log rotation) o'chib ketmoqda. Xavfsizlik bo'limi 1 oy oldin kim qaysi IP ga ulanganini yoki qaysi qoida buzilganini tekshira olmayapti.
Ushbu laboratoriya mashg'ulotida siz ushbu real muammoni to'liq hal qilasiz, tizimni xalqaro standartlar asosida xavfsiz va barqaror qilib sozlaysiz.
πΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi
flowchart LR
subgraph WAN_ZONE["Tashqi Tarmoq (WAN)"]
ISP["Internet Provayder (Uplink)"]
end
subgraph PFSENSE["pfSense Firewall (Lab Gateway)"]
direction TB
FW["pfSense 2.7.2 CE\nIP: 10.10.10.1 / WAN: DHCP"]
end
subgraph INTERNAL["Ichki Tarmoq (Clients & Servers)"]
SRV["Server (Ubuntu/Nginx)\nIP: 10.10.20.x"]
PC["Admin / Client PC\nIP: 10.10.10.x"]
end
ISP === PFSENSE
PFSENSE === SRV
PFSENSE === PC
π Laboratoriya IP Jadvali
| Interfeys / Qurilma | Turi | IP Manzil / Subnet | Izoh |
|---|---|---|---|
WAN |
Tashqi | Provayder IP (DHCP / Static) | Internetga chiqish |
LAN (MGMT) |
Ichki | 10.10.10.1/24 |
Boshqaruv va admin tarmog'i |
DMZ / SERVERS |
Segment | 10.10.20.1/24 |
Korporativ serverlar |
Mijoz Mashinasi |
Test Client | 10.10.10.50 (DHCP) |
Sinov o'tkazuvchi kompyuter |
π₯οΈ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)
Talaba o'zida mavjud imkoniyatga qarab Variant A yoki Variant B dan birini tanlaydi:
πΉ VARIANT A: Real Jismoniy pfSense (Hardware Appliance / Mini-PC)
- Hardware: pfSense loglarni ichki SSD ga ko'p yozmasligi (SSD resursini tejash) uchun tashqi Syslog serverga oqizish eng to'g'ri yechimdir.
πΉ VARIANT B: Virtual Server pfSense (Proxmox VE / VMware Workstation)
- Proxmox / VMware: Alohida Ubuntu VM da Graylog yoki oddiy Rsyslog server o'rnatiladi.
βοΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)
- Qadam: Tarmoqda markaziy Syslog server (Ubuntu: IP
10.10.20.100, Port: UDP 514) tayyorlash. - Qadam:
Status->System Logs->Settingsyorlig'iga o'tish. - Qadam:
Remote Logging Optionsbo'limida: 'Send log messages to remote syslog server' katakchasini yoqish. - Qadam: Remote log servers:
10.10.20.100:514deb kiritish. - Qadam: Qaysi loglarni yuborishni tanlash:
Firewall Events,DNS Events,DHCP Events,VPN Events. - Qadam: Syslog serverda (Ubuntu da)
rsyslogyokigraylogqabul qiluvchi sozlamasini tekshirish. - Qadam: pfSense firewall da biror portni bloklash va bir soniyada Syslog server konsolida bloklangan paket logi paydo bo'lishini ko'rish.
π§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)
Har bir amaliyot tugagach, quyidagi buyruqlar yordamida natijani qat'iy tekshiring:
LAN interfeysida pfSense Syslog paketlarini yuborayotganini tekshirish:
tcpdump -i vtnet1 -n udp port 514
Syslog serverda: tail -f /var/log/pfsense.log yoki Graylog WebGUI da jonli xabarlar oqimini ko'rish
Bloklangan paketlar: filterlog qatorida 'block,in,4,...' formatida ma'lumotlar to'g'ri kelayotganini tasdiqlash
Qidiruv: Graylog panelida 'action:block AND dst_port:22' deb qidirib xakerlik urinishlarini topish
π¨ 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting
- β οΈ Muammo: Syslog serverga loglar bormayapti. Yechim: Syslog serverdagi UFW yoki Linux firewall da UDP 514 porti ochilganini tekshiring.
- β οΈ Muammo: Loglar formati tushunarsiz bir qator bo'lib tushyapti. Yechim: Graylog/Logstash da pfSense filterlog uchun maxsus Grok Pattern dan foydalaning.
π 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)
π Vazifa: Grafana Loki yoki Graylog da maxsus Dashboard yarating va kun davomida eng ko'p bloklangan TOP-5 IP manzillar statistikasini grafikda ko'rsating.