Men Tarmoq
3-Hafta: Kiberxavfsizlik, UTM, QoS va HA Β· 90 daqiqa
Mundarija
  1. 🎯 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)
  2. πŸ—ΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi
  3. πŸ–₯️ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)
  4. βš™οΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)
  5. πŸ§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)
  6. 🚨 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting
  7. πŸ† 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)

πŸ› οΈ [KUN-17] LAB QO'LLANMASI: IDS/IPS chuqur tahlili: Suricata Inline Mode (Netmap) vs Legacy Mode

Mavzu: IDS/IPS chuqur tahlili: Suricata Inline Mode (Netmap) vs Legacy Mode
Bosqich: 3-Hafta: Kiberxavfsizlik, UTM, QoS va HA
Nazariy Ma'ruza: Lecture darsini o'qish


🎯 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)

Real Muammo: Firewall portlarni tekshiradi, lekin ochiq 80/443 portlari ichidan kirib kelayotgan SQL Injection, Cross-Site Scripting (XSS), Log4j yoki masofaviy kod bajarish (RCE) kabi chuqur ilova darajasidagi (L7) hujumlarni ko'ra olmaydi. Tarmoqqa aqlli paket analizatori zarur.

Ushbu laboratoriya mashg'ulotida siz ushbu real muammoni to'liq hal qilasiz, tizimni xalqaro standartlar asosida xavfsiz va barqaror qilib sozlaysiz.


πŸ—ΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi

flowchart LR
    subgraph WAN_ZONE["Tashqi Tarmoq (WAN)"]
        ISP["Internet Provayder (Uplink)"]
    end

    subgraph PFSENSE["pfSense Firewall (Lab Gateway)"]
        direction TB
        FW["pfSense 2.7.2 CE\nIP: 10.10.10.1 / WAN: DHCP"]
    end

    subgraph INTERNAL["Ichki Tarmoq (Clients & Servers)"]
        SRV["Server (Ubuntu/Nginx)\nIP: 10.10.20.x"]
        PC["Admin / Client PC\nIP: 10.10.10.x"]
    end

    ISP === PFSENSE
    PFSENSE === SRV
    PFSENSE === PC

πŸ“‹ Laboratoriya IP Jadvali

Interfeys / Qurilma Turi IP Manzil / Subnet Izoh
WAN Tashqi Provayder IP (DHCP / Static) Internetga chiqish
LAN (MGMT) Ichki 10.10.10.1/24 Boshqaruv va admin tarmog'i
DMZ / SERVERS Segment 10.10.20.1/24 Korporativ serverlar
Mijoz Mashinasi Test Client 10.10.10.50 (DHCP) Sinov o'tkazuvchi kompyuter

πŸ–₯️ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)

Talaba o'zida mavjud imkoniyatga qarab Variant A yoki Variant B dan birini tanlaydi:

πŸ”Ή VARIANT A: Real Jismoniy pfSense (Hardware Appliance / Mini-PC)

  • Hardware: Inline Mode faqat netmap drayverini qo'llab-quvvatlaydigan tarmoq kartalarida (Intel igb, em, ixgbe, igc) ishlaydi.
  • Realtek kartalarida Inline mode xato berishi mumkin; Realtek uchun Legacy Mode tavsiya etiladi.

πŸ”Ή VARIANT B: Virtual Server pfSense (Proxmox VE / VMware Workstation)

  • Proxmox / VMware: Proxmox da VirtIO NIC larda netmap barqaror ishlaydi.
  • VM ga kamida 4 vCPU va 4GB RAM ajrating.

βš™οΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)

  1. Qadam: System -> Package Manager dan suricata paketini o'rnatish.
  2. Qadam: Services -> Suricata -> Global Settings: 'Install ETOpen Rules' katakchasini yoqish, avtomatik yangilanishni kunlik belgilash.
  3. Qadam: Updates yorlig'iga o'tib, 'Update Rules' tugmasini bosish va qoidalarni yuklab olish.
  4. Qadam: Interfaces yorlig'ida 'Add Interface': Interface: WAN (yoki DMZ/LAN).
  5. Qadam: IPS Mode tanlash: Inline Mode (agar tarmoq kartasi Intel/VirtIO bo'lsa) yoki Legacy Mode (Block Dropped/Host: BOTH).
  6. Qadam: WAN Categories bo'limida muhim qoidalarni yoqish: emerging-attack_response, emerging-exploit, emerging-malware, emerging-current_events.
  7. Qadam: Suricata servisini ishga tushirish (Start).

πŸ§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)

Har bir amaliyot tugagach, quyidagi buyruqlar yordamida natijani qat'iy tekshiring:

Mijoz kompyuterdan IDS test hujumini simulyatsiya qilish: curl http://testmyids.com

Tizimda 'GPL ATTACK_RESPONSE id check returned root' xabari paydo bo'lishini ko'rish:

Services -> Suricata -> Interfaces -> WAN Alerts
Inline rejimda testmyids.com sahifasi yuklanmasdan darhol uzilib qolishini tekshirish
Suricata logs: tail -f /var/log/suricata/suricata_vtnet0/alerts.log

🚨 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting

  • ⚠️ Muammo: Inline Mode yoqilgach internet butkul to'xtadi. Yechim: Tarmoq kartangiz netmap ni qo'llamaydi. Qaytadan 'Legacy Mode' ga o'ting yoki drayverni tekshiring.
  • ⚠️ Muammo: Legit dastur (masalan Zoom yoki Torrent) bloklanib qoldi. Yechim: Alerts bo'limida qoidaning GID:SID raqamini topib, yonidagi 'Plus' (Add to suppress list) tugmasini bosing.

πŸ† 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)

πŸ“ Vazifa: LAN interfeysida Suricata ni yoqib, ichki tarmoqdan nmap port skanerlash hujumi (nmap -sS -A 10.10.10.1) uyushtirilganda Suricata qanday ogohlantirish berishini tahlil qiling.