Mundarija
- π― 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)
- πΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi
- π₯οΈ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)
- βοΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)
- π§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)
- π¨ 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting
- π 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)
π οΈ [KUN-06] LAB QO'LLANMASI: Firewall Qoidalari, State Table Internals, Floating Rules va Aliases
Mavzu: Firewall Qoidalari, State Table Internals, Floating Rules va Aliases
Bosqich: 1-Hafta: Baza va Virtualizatsiya
Nazariy Ma'ruza: Lecture darsini o'qish
π― 1. Real Korxona Muammosi (Business Problem Statement)
Real Muammo: Korxonada firewall qoidalari pala-partish yozilgan, qoidalar soni 100 dan oshib ketgan, kimga nima ruxsat berilgani noaniq. Noqonuniy ulanishlar davom etmoqda va ma'murlar qaysi ulanishlar ochiq qolganini ko'ra olmayapti.
Ushbu laboratoriya mashg'ulotida siz ushbu real muammoni to'liq hal qilasiz, tizimni xalqaro standartlar asosida xavfsiz va barqaror qilib sozlaysiz.
πΊοΈ 2. Laboratoriya Topologiyasi va IP Sxemasi
flowchart LR
subgraph WAN_ZONE["Tashqi Tarmoq (WAN)"]
ISP["Internet Provayder (Uplink)"]
end
subgraph PFSENSE["pfSense Firewall (Lab Gateway)"]
direction TB
FW["pfSense 2.7.2 CE\nIP: 10.10.10.1 / WAN: DHCP"]
end
subgraph INTERNAL["Ichki Tarmoq (Clients & Servers)"]
SRV["Server (Ubuntu/Nginx)\nIP: 10.10.20.x"]
PC["Admin / Client PC\nIP: 10.10.10.x"]
end
ISP === PFSENSE
PFSENSE === SRV
PFSENSE === PC
π Laboratoriya IP Jadvali
| Interfeys / Qurilma | Turi | IP Manzil / Subnet | Izoh |
|---|---|---|---|
WAN |
Tashqi | Provayder IP (DHCP / Static) | Internetga chiqish |
LAN (MGMT) |
Ichki | 10.10.10.1/24 |
Boshqaruv va admin tarmog'i |
DMZ / SERVERS |
Segment | 10.10.20.1/24 |
Korporativ serverlar |
Mijoz Mashinasi |
Test Client | 10.10.10.50 (DHCP) |
Sinov o'tkazuvchi kompyuter |
π₯οΈ 3. Talabalar uchun Laboratoriya Muhiti (Ikkala Variant)
Talaba o'zida mavjud imkoniyatga qarab Variant A yoki Variant B dan birini tanlaydi:
πΉ VARIANT A: Real Jismoniy pfSense (Hardware Appliance / Mini-PC)
- Hardware: Kuchli protsessor bo'lsa ham, qoidalarni Alias yordamida optimallashtirish CPU yuklamasini keskin pasaytiradi.
- Serial konsolda yoki SSH da
pfctlbuyruqlari real apparat holatini monitoring qilishda asosiy vositadir.
πΉ VARIANT B: Virtual Server pfSense (Proxmox VE / VMware Workstation)
- Proxmox / VMware: Proxmox xostida 'Firewall' moduli o'chirilgan (disabled) bo'lishi maqsadga muvofiq, aks holda Proxmox pve-firewall pfSense paketlarini filtrlab chalkashlik keltirib chiqarishi mumkin.
βοΈ 4. Bosqichma-bosqich Amaliy Sozlash Qo'llanmasi (Step-by-Step)
- Qadam:
Firewall->Aliasesga kirish. Yangi Alias yaratish: Name:RFC1918_Subnets, Type:Networks, Qiymatlar:10.0.0.0/8,172.16.0.0/12,192.168.0.0/16. - Qadam: Port Aliases yaratish: Name:
Admin_Ports, Type:Ports, Qiymatlar:2222, 8443, 443. - Qadam:
Firewall->Rules->CORPbo'limiga kirish. - Qadam: 1-Qoida: Bloklash: Destination:
Single host or alias->RFC1918_Subnets(Boshqa ichki tarmoqlarga kirish taqiqlansin). - Qadam: 2-Qoida: Ruxsat berish: Protocol: TCP/UDP, Destination: Any, Port: 53, 80, 443 (Faqat Internet va DNS ruxsat).
- Qadam:
Diagnostics->Statesga kirib, aktiv ulanishlarni, har bir sessiyaning paketlar soni va holatini (ESTABLISHED:ESTABLISHED) ko'rish. - Qadam: Sinov tariqasida bitta aktiv yuklab olish sessiyasini State Table dan 'Kill' tugmasi bilan uzib tashlash.
π§ͺ 5. Verifikatsiya va Tekshirish (Testing & CLI)
Har bir amaliyot tugagach, quyidagi buyruqlar yordamida natijani qat'iy tekshiring:
FreeBSD konsolida generatsiya qilingan xom qoidalar ro'yxatini ko'rish:
pfctl -sr
Aktiv state table sessiyalarini ko'rish:
pfctl -ss
Holat jadvali xotira hajmi va chegaralarini tekshirish:
pfctl -s memory
Bloklangan va ruxsat berilgan paketlar logini real vaqtda kuzatish:
Status -> System Logs -> Firewall
π¨ 6. Eng Ko'p Uchraydigan Xatolar va Troubleshooting
- β οΈ Muammo: Qoida qo'shildi, lekin eski sessiya hali ham internetdan ma'lumot olyapti. Yechim: Stateful firewall eski ochilgan ulanishlarni uzmaydi; qoida kuchga kirishi uchun Diagnostics > States orqali eski ulanishni kill qilish yoki kutish kerak.
- β οΈ Muammo: Floating rule ishlamayapti. Yechim: Agar Floating Rule da 'Quick' katakchasi belgilanmasa, u interfeys darajasidagi boshqa qoidalar tomonidan bekor qilinishi mumkin.
π 7. Mustaqil Amaliy Topshiriq (Student Challenge / Homework)
π Vazifa: URL Table Alias yarating va unga Internetdagi bepul ochiq xavfli IP lar ro'yxatini (masalan Abuse.ch SSLBL) bog'lang. Ushbu IP larga barcha interfeyslardan chiquvchi trafikni bloklovchi Floating Rule yozing.