IP adreslash ยท 50 daqiqa
Mundarija
IPv4 adreslash va subnetting
1. IPv4 manzil tuzilishi
32 bit, 4 oktet: 192.168.10.25 = 11000000.10101000.00001010.00011001.
Prefiks (/24) โ nechta bit tarmoq qismi ekanini bildiradi, qolgani โ xost qismi.
| Prefiks | Maska | Manzillar | Xostlar |
|---|---|---|---|
| /24 | 255.255.255.0 | 256 | 254 |
| /25 | 255.255.255.128 | 128 | 126 |
| /26 | 255.255.255.192 | 64 | 62 |
| /27 | 255.255.255.224 | 32 | 30 |
| /28 | 255.255.255.240 | 16 | 14 |
| /29 | 255.255.255.248 | 8 | 6 |
| /30 | 255.255.255.252 | 4 | 2 |
| /31 | 255.255.255.254 | 2 | 2 (RFC 3021, p2p) |
| /32 | 255.255.255.255 | 1 | 1 (loopback, host route) |
2. Tezkor subnetting usuli โ "blok o'lchami"
- Blok =
256 โ maskaning qiziqarli okteti./27โ256 โ 224 = 32. - Tarmoqlar:
0, 32, 64, 96, 128, 160, 192, 224. - Manzil qaysi blokka tushsa โ o'sha tarmoq. Broadcast = keyingi blok โ 1.
Misol: 172.16.5.130/26 โ blok 64 โ tarmoqlar 0, 64, 128, 192 โ 172.16.5.128/26,
xostlar .129โ.190, broadcast .191.
3. Maxsus diapazonlar
| Diapazon | Vazifasi |
|---|---|
| 10.0.0.0/8, 172.16.0.0/12, 192.168.0.0/16 | Xususiy (RFC 1918) |
| 100.64.0.0/10 | CGNAT โ provayder ichki NAT (RFC 6598) |
| 127.0.0.0/8 | Loopback |
| 169.254.0.0/16 | Link-local (DHCP ishlamaganda APIPA) |
| 224.0.0.0/4 | Multicast |
| 192.0.2.0/24, 198.51.100.0/24, 203.0.113.0/24 | Hujjatlar uchun (TEST-NET) |
4. VLSM โ real loyiha
Ofisga 10.10.0.0/22 berildi. Kerak: 300 xodim, 100 Wi-Fi mehmon, 20 server, 4 ta p2p link.
| Segment | Kerak | Prefiks | Tarmoq |
|---|---|---|---|
| Xodimlar | 300 | /23 (510) | 10.10.0.0/23 |
| Mehmon | 100 | /25 (126) | 10.10.2.0/25 |
| Serverlar | 20 | /27 (30) | 10.10.2.128/27 |
| P2P linklar | 4ร2 | /30 | 10.10.2.160/30 โฆ 10.10.2.172/30 |
Qoida: eng kattasidan boshlab joylashtiring โ shunda bo'shliqlar qolmaydi.
5. Linuxda tekshirish
ipcalc 10.0.0.77/27 # yoki: python3 -c "import ipaddress as i; print(i.ip_interface('10.0.0.77/27').network)"
ip -4 addr show
6. Sizning uy tarmog'ingiz
PPPoE routeringiz WAN manzilini ko'ring. U 100.64.x.x bo'lsa โ CGNAT ortidasiz. Aynan shuning uchun platformamiz
home server ni VPS orqali (WireGuard tunnel) internetga chiqaradi โ bu haqda VPN kursida batafsil.