Mundarija
VLAN va 802.1Q
1. Muammo
Bitta switchga buxgalteriya, mehmon Wi-Fi va IP-kameralar ulangan. Hammasi bitta broadcast domenda β bitta ARP storm hammasini yiqitadi, mehmon kameralarni ko'radi. Yechim β VLAN: fizik switchni mantiqiy switchlarga bo'lish.
2. 802.1Q tegi
| Dst MAC | Src MAC | 0x8100 | PCP|DEI|VID(12) | EtherType | Payload | FCS |
βββββ 4 bayt 802.1Q teg βββββ
- VID β VLAN raqami (1β4094)
- PCP β QoS ustuvorligi (802.1p), masalan VoIP uchun 5
3. Port turlari
| Tur | Nechta VLAN | Teg | Qayerda |
|---|---|---|---|
| Access | 1 | Tegsiz (untagged) | Kompyuter, printer, kamera |
| Trunk | Ko'p | Tegli (tagged) + bitta native | Switchβswitch, switchβrouter, hypervisor |
Native VLAN β trunk ichida tegsiz o'tadigan VLAN. Xavfsizlik uchun uni ishlatilmaydigan VLAN ga (masalan 999) o'zgartiring.
4. Linuxda VLAN
Ikki usul bor:
# 1) Sub-interfeys (router-on-a-stick, Proxmox, pfSense)
ip link add link eth0 name eth0.10 type vlan id 10
# 2) VLAN-aware bridge (Proxmox "VLAN aware" aynan shu)
ip link add br0 type bridge vlan_filtering 1
bridge vlan add dev eth1 vid 10 pvid untagged
5. VLAN loyihalash namunasi
| VLAN | Nomi | Subnet | Izoh |
|---|---|---|---|
| 10 | MGMT | 10.10.10.0/24 | Switch, AP, hypervisor boshqaruvi |
| 20 | SERVERS | 10.10.20.0/24 | DMZ/serverlar |
| 30 | USERS | 10.10.30.0/24 | Xodimlar |
| 40 | GUEST | 172.16.40.0/24 | Faqat internet |
| 50 | IOT | 172.16.50.0/24 | Kameralar, izolyatsiya |
VLAN lar orasidagi trafik router/firewall orqali o'tadi (pfSense, MikroTik, L3 switch) β u yerda siyosat qo'llanadi.
6. Amaliyot
Labda Linux bridge dan haqiqiy 802.1Q switch yasaysiz va bir subnetdagi xostlarni VLAN bilan ajratasiz.
π§ͺ Amaliy laboratoriya: VLAN izolyatsiya β Linux bridge switch
Linux VLAN-aware bridge yordamida 802.1Q switch yasab, bir subnetdagi xostlarni VLAN orqali ajratish.
Tugunlar: sw1, pc10a, pc10b, pc20 Β· ~40 daqiqa Β· 3 ta avto-tekshiruv